Na pierwszy rzut oka ReTuna Återbruksgalleria przypomina zwyczajne centrum handlowe: alejki między przeszklonymi witrynami, drzewka w donicach, restauracja, przestrzeń do zabawy dla dzieci. A jednak to nie jest zwyczajna galeria handlowa – wszystkie produkty, które można tu kupić pochodzą z recyklingu.

Sweden has opened a shopping mall just for recycled products

Swap-shop. Read more: http://wef.ch/2yfiCF7

Opublikowany przez Video – World Economic Forum 11 października 2017


Pracownicy centrum Retuna w szwedzkim mieście Eskilstuna przyjmują od lokalnych mieszkańców niepotrzebne im już rzeczy: np. rowery, sprzęty domowe, meble, ubrania. Po naprawieniu i odświeżeniu przedmioty trafiają na sprzedaż do tutejszych ‘butików’.

Operującym w centrum handlowym sklepom stawia się wymóg ekologiczności – powinny starać się opierać działalność na recyklingu, a jeśli to niemożliwe – wybierać produkty organiczne i nie zagrażające środowisku. Retuna wspiera też lokalnych rzemieślników i przedsiębiorców, oferując im przestrzeń wystawową. W centrum handlowym pracuje obecnie pięćdziesiąt osób, działa w nim też szkoła myśli ekologicznej i małe centrum konferencyjne.

Zdjęcie z Facebooka ReTuna

Pomysł na centrum handlowe z używanymi, ekologicznymi przedmiotami spotkał się z entuzjazmem nie tylko mieszkańców położonego o 100 kilometrów od Sztokholmu miasta Eskilstuna, ale także internautów. Zamieszczony przez Światowe Forum Ekonomiczne filmik o Retunie obejrzało już ponad 22 mln ludzi!
Wielu komentujących twierdziło, że też chętnie kupowałoby w takim centrum handlowym i że ReTuna wyznacza pozytywny kierunek zmian.

Zdjęcie z Facebooka ReTuna

Wygląda na to, że ReTuna rzeczywiście wstrzeliła się w oczekiwania pro-ekologicznych Szwedów. Ale zmiany w kształcie i funkcji centrów handlowych nadchodzą na całym świecie. Mówi się o „kryzysie tradycyjnych centrów handlowych”, wynikającym między innymi z rosnącej sprzedaży online, większej świadomości ekologicznej klientów i ruchów kontestujących konsumeryzm. „Kryzys centrów handlowych” najbardziej dotknął Stany Zjednoczone, gdzie setki galerii musiało zamknąć podwoje. Obecnie popadające w ruinę ogromne budynki są obiektem zainteresowania internetowych kronikarzy (np. strona Dead Malls) i fotografów.

Opuszczone centrum handlowe Rolling Acres w Ohio. Zdjęcie ze strony http://www.placesthatwere.com/

Żeby przetrwać, centra handlowe muszą się na nowo zdefiniować, mówią autorzy branżowego raportu o przyszłości centrów handlowych. Nie wystarczy już, że będą kolekcją sklepów – powinny też przyciągać klientów atrakcyjną ofertą kulturalną, kulinarną, rozrywkową, możliwością spędzania czasu (np. korzystania z internetu), a także ‘zdrowymi’ atrakcjami takimi jak ogrody, centra sportowe czy strefy rekreacji. Dla pokolenia tzw. millenialsów (którzy obecnie stanowią 1/3 konsumentów na świecie) równie ważne co zakupiony produkt jest doświadczenie i samopoczucie, które z nim idzie. Urodzeni między 1980 a 2000 cenią sobie wartości takie jak zdrowie, ekologia, wspólnota – wydaje się, że właśnie naprzeciw tym potrzebom i tej wrażliwości wyszła szwedzka ReTuna.

Także polskie raporty przewidują zmiany w kształcie centrów handlowych – rynek nie jest już tak chłonny, jak w minionych dekadach, pewne obawy wzbudza też wprowadzony zakaz handlu w niedzielę. A jednak w Polsce wciąż oddawane są nowe centra handlowe. W 2018 r. najważniejsze z nich to Forum Gdańsk i Galeria Libero w Katowicach. W północnej części Warszawy w 2019 r. szykuje się otwarcie Galerii Młociny, zaś w południowej trwa spór mieszkańców z inwestorem Tesco, który chce zbudować duży obiekt handlowy… kilkaset metrów od Lasu Kabackiego. Być może protesty mieszkańców, broniących ciszy i spokoju w kameralnej dzielnicy oraz zatroskanych o kwestie ekologiczne stanowią jaskółkę zmian w podejściu do galerii handlowych także w Polsce?

Co by było, gdyby zamiast kolejnego klockowatego centrum handlowego ze sklepami sieciówek i fast-foodem, innowacyjny inwestor zaproponował Polakom ekologiczne centrum handlowe z lokalnymi produktami i przestrzenią sprzyjającą dbaniu o zdrowie?